fbpx
Metamfetamin Nedir? İsmini Duyarsan Kaç: Metamfetamin
Metamfetamin Nedir? İsmini Duyarsan Kaç: Metamfetamin

Metamfetamin Nedir? İsmini Duyarsan Kaç: Metamfetamin

Metamfetamin Nedir?

Metamfetamin nedir halk arasında kristal, ateş, buz, MET gibi isimlerle de bilinen metamfetamin uyarıcı ve halüsinasyon özelliği olan sentetik bir maddedir.Birçok uyarıcı gibi, 6 ile 24 saat arası süren güçlü bir bağımlılık yapma yeteneğine sahiptir. En büyük özelliği, beyinde dopamin başta olmak üzere nörotransmitterleri bulundukları yerlerden adeta dışarı fışkırtmasıdır. Bu sebeple güçlü bir uyarıcıdır. Bilişsel gücü, problem çözme kabiliyetini artırır. Akademik hayattaki ve iş hayatındaki başarıyı da artırdığına inanıldığından istismar edilmesi yaygındır. Daha önceleri ilaç olarak üretilen ve kullanılan amfetamin ve metamfetaminlerin bağımlılık oluşturması, bu bağımlılıklarla orantılı ölümlerin artması ile, 1960’lı yıllarda bütün dünyada kullanımlarının kısıtlanmasına ya da yasaklanmasına sebep olmuştur. Bugün metamfetamin ilaç olarak dünyada sadece ABD’de dikkat sorunlarında ve hiperaktivite bozukluklarında kullanılmaktadır. Metamfetamin nedir sorusunun cevabıdır kısaca.

Metamfetamin Nasıl Bulundu?

İlk olarak II. Dünya Savşı sırasında üretilmiştir. Hemen hemen hiçbir uyuşturucu bir uyuşturucu üretmek maksadıyla üretilmemiş, etkileri sentez sonunda tesadüfen ortaya çıkmıştır. Metamfetamin de astım tedavisinde kullanılmak için bir ilaç üzerinde çalışırken tesadüfen keşfedilmiştir.O zamanlarda astım tedaavisinde genellikle Efedrin denilen madde kullanılıyordu. Efedrin hakkında detaylı bilgi almak isterseniz bu linkten erişebilirsiniz. Metamfetamin ile Efedrinin kimyasal yapılarına bakıldığı zaman büyük bir benzerlik olduğu görülebilir. Efedrin bilinen en eski doping maddesidir. Buna karşılık, sentetik bir efedrin üretmek maksadıyla  yola çıkılmasının sebebi, efedrinin yarı ömrünün, yani kandaki dozunun yarıya düşme zamanının çok kısa, neredeyse 40 dakika kadar olmasıdır. Metamfetminin ise yarı ömrü 8 sat olmakla birlikte, bazı amfetamin tiplerinde bu yarı ömür 24 saaat kadar yükselebilmektedir.Bilinen en meşhur metamfetmin bağımlısı Adolf Hitler’dir. Ancak uzun süre bu maddeyi kullandığı için Parkinson Hastalığı‘na yakalanmıştır.

Metamfetaminin  Vücuttaki Etkileri Nelerdir?

Kokainin ardından psikojenik bağımlılığı en yükssek maddde sınıfı amfetamin türevleridir. Bağımlılığından kurtulmak kolay değildir. Amfetaminlerin uzun süre kullanımında aşırı dopamin salınımına bağlı toksit/zehirli etkilere sebep olurlar.Yapılan araştırmalar ve hazırlanan raporlar incelendiğinde dünyada yaklaşık 185 milyon kişinin uyuşturucu kullandığı, bu kişilerden 33.4 milyonunun amfetamin kullanıcısı olduğu görülmektedir. 8-24 saat arasında  kişiye etki eden metamfetamin düşük dozda alındığında uyanıklık, enerji yoğunluğu, sinirlilik, iştahsızlık, aşırı güven gibi etkilere neden olabilir. Metamfetaminin yarattığı etkiler hemen başlayıp, hemen sonlanmaktadır. Bundan dolayı bağımlılar tekrarlayıcı dozlara ihtiyaç duyabilirler. Yüksek dozda madde alındığında ise saldırganlık, korku, huzursuzluk, kaygı, şiddete meyilli davranışları, psikomotor bozukluklar, panikatak ve paranoyaya neden olabilir. Metamfetamin kullanıcılarında psikolojik belirtilere ek olarak bazı fiziksel sorunlar da görülür. Kan basıncında ve kalp atışlarında artış, hızlı soluk almak ve vermek, böbrek yetmezliği, baş dönmesi, kalp krizi gibi sorunlar görülebilir. Ciddi diş problemleri, vücutta yaralar ve aşırı kilo verme metamfetaminin uzun süreli kullanımından doğan etkileri arasındadır. Yapılan araştırmalar, metamfetamin kullanımının hafıza ve konsantrasyon gibi bilişsel işlevler üzerinde olumsuz etkilere ve nöron kayıplarına sebep olduğunu göstermektedir.

Metamfetamini Bırakmak

Metamfetamin kullanımı bırakıldıktan sonra bağımlı kişide son dozdan 24 saat sonra belirtiler açığa çıkar. Bu belirtiler 7-10 gün içerisinde maksimum seviyeye ulaşır. Maddenin bırakılmasından sonra 14-20 gün içerisinde bu belirtiler yavaş yavaş yok olmaya başlar. Kişi için oldukça zor olsa da bu durum  zamanla geçicidir ve tedavi edilebilir bir süreçtir.

Detoksifikasyon

Bu tedavi yöntemi, bağımlı kişinin vücudunun tamamen metamfetaminden arındırılmasını hedefler ve metamfetaminden kurtulmanın en kısa ve güvenli yoludur. Detoks tedavisi yoksunluk belirtilerinin de kolaylıkla aşılmasına yardımcı olur. Metamfetamin detoksundan sonra tedavi süreci başlar.Tedavinin amacı met kullanmadan sağlıklı bir hayata devam edilmesi ve kişinin ruh  ve beden sağlığını arındırmaktır. Bağımlılık nedeniyle ortaya çıkabilecek bazı psikolojik rahatsızlıkların da önlenmesi tedavinin amaçlarından birisidir. Met bağımlılığı için pek çok tedavi seçeneği mevcuttur.

Davranış Tedavisi

Davranışsal tedavi yöntemi methamfetmin için en uygun tedavi yöntemidir. Davranış tedavisi iki yönteme ayrılır.

  • Bilişsel davranış tedavisi uygulanan kişide madde bağımlılığına ve diğer zararlı davranışlara sebep olan faktör araştırılır. Bu tedavi yönteminde birkaç seans sonucunda metamfetamin bağımlılığının azalmasında etkili olduğu gözlemlenmiştir.
  • Edimsel yöntem tedavisinde kişiye madde kullanmadığı zamanlar için bazı teşvik edici ödüller teklif edilir. Kişinin uyuşturucu kullanmadığı idrar testi gibi testlerde kanıtlanırsa bir ödül verilir ve bu ödülün değeri madde kullanılmadan geçen süre arttıkça artar.

Metamfetamin Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Methamfetamin bağımlılığı tedavisi için henüz kesin bir ilaç bulunamasa da bazı ümit vadeden ilaçlar tedavi sürecinde uygulanır. Klinik çalışmaları devam eden ve biyoteknolojik olarak üretilen monoklonal antikor adlı bir molekülün metamfetminin beyindeki etkisini azaltır. Bunun yanı sıra alkol ve başka bağımlılık tedavilerinde de kullanılan ilaçların da metanfetamin tedavisine uygunluğu araştırılıyor.

Alt taraftaki görselde metamfetamin sonucu insan vücudundaki hasarı daha net bir şekilde görebilirsiniz.

Metamfetamin Nedir? İsmini Duyarsan Kaç: Metamfetamin